Friday, April 8, 2011

နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန်

နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန်
နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန်သည် နန်း​ေတာ် ၊​ ြပသာဒ်​ေဆာင်ြကီး​များ​ ၊​ အ​ေဆာင်အ​ေယာင်များ​ ​ေဆာက်လုပ်ြပင်ဆင် ထိန်း​သိမ်း​သည့်​လုပ်ငန်း​များ​ကို လုပ်ကိုင်ရသူ ြဖစ်သည်။ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန်၏ တာဝန်ဝတ္တရား​များ​မှာ ယခု​ေခတ်ြမို့​ြပ အင်ဂျင်နီယာ (Civil Engineer) များ​နှင့်​ အလား​သဏ္ဍာန် တူပါသည်။

​ေညာင်ရမ်း​ေခတ် နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန်
နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် ရာထူး​ကို ​ေညာင်ရမ်း​ေခတ် ​ေညာင်ရမ်း​မင်း​တရား​ြကီး​ လက်ထက် ၂၄ စက်တင်ဘာ ၁၅၉၈ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ြပန်သည့်​ အမိန့်​ေတာ်၌ အ​ေစာဆံုး​ေတွ့​ရှိရပါသည်။ ​ေညာင်ရမ်း​ေခတ်တွင် ဘုရင့်​နန်း​ေတာ် ၊​ အ​ေဆာင်​ေတာ်များ​ ၊​ မင်း​ညီမင်း​သာတို့​၏ စံအိမ်​ေတာ်​ေဆာက်အဦး​များ​ကို ​ေဆာက်လုပ်​ေပး​ရသူ ြဖစ်ပါသည်။

ကုန်း​ေဘာင်​ေခတ်ဦး​ကာလ
ကုန်း​ေဘာင်​ေခတ်ဦး​ကာလ အ​ေလာင်း​မင်း​တရား​ လက်ထက်တွင် ရတနာသိဃင်္မင်း​ေနြပည်​ေတာ်ြကီး​ကို ​ေဆာက်လုပ်ခဲ့​ရာ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန်အြဖစ် ခန့်​ထား​ခံရသူ တစ်ဦး​တစ်​ေယာက်ရှိနိုင်ပါသည်။ သို့​ေသာ် စာ​ေပအမှတ်အသား​များ​၌ မ​ေတွ့​ရ​ေပ။ ​ေြမဒူး​မင်း​ (ဆင်ြဖူရှင်) လက်ထက် နန်း​တက်စကာလ ၁၅ စက်တင်ဘာ ၁၇၆၄ ခုနှစ်တွင် ဂါမဏိတိဿဦး​စီး​ေသာ ၅၀ ​ေတာ်​ေသွး​ေသာက်အဖွဲ့​ ဖွဲ့​စည်း​ရာ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် ရာဇတမန်​ေကျာ်ထင်၏ အမည်ပါလာပါသည်။
ရာဇတမန်​ေကျာ်ထင်သည် အ​ေလာင်း​မင်း​တရား​ သို့​မဟုတ် ဒီပဲယင်း​မင်း​ (​ေနာင်​ေတာ်ြကီး​) လက်ထက် နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် ြဖစ်မည်ထင်ပါသည်။ အဘယ်​ေြကာင့်​ဆို​ေသာ် ကုန်း​ေဘာင်ဆတ် မဟာရာဇဝင်​ေတာ်ြကီး​ (ပထမတွဲ)၌ နန်း​ကံ​ေကျွး​ သီဟဗလ ​ေကျာ်သူအမည်ကို တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်း​ ​ေတွ့​ရှိရ ​ေသာ​ေြကာင့်​ ြဖစ်သည်။ သီဟဗလ​ေကျာ်သူသည်လည်း​ လက်ဝဲရံတိုင် ဦး​စီး​သည့်​ ၅၀ ​ေတာ် ​ေသွး​ေသာက်အဖွဲ့​သို့​ ဝင်​ေရာက်ခဲ့​၏။ သို့​ြဖစ်၍ ရာဇာတမန်​ေကျာ်ထင်မှာ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန်​ေဟာင်း​ဟု မှတ်ယူမိပါသည်။ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် နှစ်ဦး​တစ်ြပိုင်တည်း​ ခန့်​အပ်ခဲ့​ြခင်း​မျိုး​ေတာ့​ ြဖစ်ဟန်မတူပါ။

ဗဒံုမင်း​လက်ထက်
ဗဒံုမင်း​ (ဘိုး​ေတာ်ဘုရား​) (၁၇၈၂-၁၈၁၉) လက်ထက် ဘွဲ့​မည် သိရှိရသူ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် တစ်ဦး​မှာ ဗလ​ေဇယ​ေကျာ် ြဖစ်ပါသည်။ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် ဗလ​ေဇယျ​ေကျာ်သည် ၉ ​ေဖ​ေဖာ်ဝါရီ ၁၇၉၅ တွင် ကျင်း​ပခဲ့​သည့်​ မိတ္ထီလာမင်း​သမီး​၏ ကွမ်း​ခွံ့​မဂင်္လာ အခမ်း​အနား​သို့​ တက်​ေရာက်ခဲ့​သူ ြဖစ်၏။ စစ်ကိုင်း​မင်း​ (ဘြကီး​ေတာ်) နန်း​တက်စ ၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် ဗလ​ေဇယ​ေကျာ်အား​ ​ေငွအသြပာသံုး​ဆယ်ချီး​ြမှင့်​ေြကာင်း​ အမှတ်အသား​ေတွ့​ရှိရာ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် ဗလ​ေဇယျ​ေကျာ်မှာ ထိုစဉ်က နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန်​ေဟာင်း​ ြဖစ်​ေနြပီဟု မှတ်ယူရပါသည်။

စစ်ကိုင်း​မင်း​ နန်း​တက်စ
၁၈၁၉ ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်း​မင်း​ (ဘြကီး​ေတာ်) နန်း​တက်လာြပီး​ေနာက် ပညာရာဇ​ေကျာ်အား​ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန်အရာ ခန့်​အပ်လိုက်ပါသည်။ ၆ စက်တင်ဘာ ၁၈၁၉ တွင် နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် ပညာရာဇ​ေကျာ်သည် ပန်း​ပုပညာရှင် ဦး​အင်း​ ၊​ ဦး​ဘွယ် နှင့်​ ဦး​အုန်း​ အပါအဝင် လူ ၅၀ အား​ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန်အစုသို့​ သွင်း​ယူခဲ့​ေြကာင်း​ ​ေတွ့​ရှိရ၏။ ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၈၁၉ ခုနှစ် ထီး​ေဆာင်း​မဂင်္လာ အခမ်း​အနား​တွင် နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် ပညာရာဇ​ေကျာ်အား​ ​ေနမျိုး​နန္ဒ​ေကျာ်ဘွဲ့​ ​ေြပာင်း​လဲ​ေပး​အပ်ခဲ့​သည်။

နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် ဦး​ြမတ်စံ
နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် ပညာရာဇ​ေကျာ်၏ ရာထူး​ကို ​ေနမျိုး​စည်သူဘွဲ့​ခံ ဦး​ြမတ်စံက ဆက်ခံခဲ့​ပါသည်။ အဂင်္လိပ် ြမန်မာ ပထမစစ်ပွဲ ကာလအတွင်း​ ၁၃ မတ် ၁၈၂၅ တွင် စစ်သူြကီး​ မဟာဗန္ဓုလ ဦး​စီး​ေသာတပ်များ​ ရန်ကုန်စစ်မျက်နှာသို့​ ချီတက်လာြကစဉ် နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် ​ေနမျိုး​စည်သူဘွဲ့​ခံ ဦး​ြမတ်စံသည်လည်း​ တပ်တစ်တပ်ကို အုပ်ချုပ်လျက် လိုက်ပါစစ်မှုထမ်း​ခဲ့​ရ၏။ ဓနုြဖူ ကျိုက်ကလွန်ပွန်း​ ခံတပ်တိုက်ပွဲတွင်လည်း​ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် ဦး​ြမတ်စံက စစ်ကဲအြဖစ် တာဝန်ယူခဲ့​ပါသည်။
အဂင်္လိပ် ြမန်မာ ပထမစစ်ပွဲ ြပီး​ဆံုး​သွား​ြပီး​ေနာက် ၇ ဇွန် ၁၈၃၀ တွင် နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် ဦး​ြမတ်စံသည် ​ေကျာက်​ေတာ်ြကီး​ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွား​ေတာ်ြမတ်ြကီး​အား​ တာဝန်ယူ ထုလုပ်ခဲ့​ရပါသည်။

ရတနာပံု​ေခတ် နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန်
၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် မင်း​တုန်း​မင်း​က ြမို့​ေတာ်သစ်တည်ရန် စီမံ​ေဆာင်ရွက်ခဲ့​သည်။ ရတနာပံုြမို့​ကွက်​ေနရာသို့​ သွား​ေရာက် ြကည့်​ရှုြကသူများ​ထဲတွင် နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် မင်း​လှမင်း​ထင်​ေကျာ်သူ ပါရှိခဲ့​သည်။ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် မင်း​လှမင်း​ထင်​ေကျာ်သူသည် ၃၀ ​ေအာက်တိုဘာ ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ​ေြမတိုင်း​အမတ်နှင့်​ အတူ ​ေြမယာကွက်များ​ ​ေဖာ်ထုတ်​ေပး​ခဲ့​ရပါသည်။ နန်း​ေတာ်တည်​ေဆာက်​ေရး​ လုပ်ငန်း​များ​၌လည်း​ အ​ေရး​ပါ​ေသာ အခန်း​ကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့​၏။
သီ​ေပါမင်း​လက်ထက် အ​ေစာပိုင်း​ကာလတွင် နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန်အြဖစ် ခန့်​အပ်ခံခဲ့​ရသူမှာ ဦး​ရန်ကင်း​ ြဖစ်ပါသည်။ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် ဦး​ရန်ကင်း​မှာ ​ေရွှပန်း​ချီ အမှုထမ်း​ ၁၂၀ ကို ြကီး​ြကပ်​ေပး​ရသူ ြဖစ်၏။ သူ၏ရာထူး​ကို ဦး​ထွန်း​ဦး​က ဆက်ခံခဲ့​ဟန်ရှိပါသည်။ သံ​ေတာ်ဆင့်​ ရာထူး​ကိုပါ ပူး​တွဲထမ်း​ေဆာင်ရသူ ြဖစ်သည်။ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန်ဦး​ထွန်း​ဦး​သည် ကိုလိုနီ​ေခတ်ဦး​ကာလ ၁၁ ဇွန် ၁၈၈၆ တွင် မာမက်သာထက် ဆိုသူ၏ ​ေြကး​ ၊​ သံ ​ေပး​သွင်း​ခဲ့​ေငွ ရလိုမှု​ေလျှာက်ထား​ရာတွင် အသိသက်​ေသ လိုက်ခဲ့​ရ၏။
သူ့​အား​ ဆက်ခံသူမှာ ဦး​ေကာင်း​စံ ြဖစ်ဟန်ရှိပါသည်။ နန်း​ကံ​ေကျွး​ဝန် ဦး​ေကာင်း​စံသည် ကိုလိုနီ​ေခတ်ဦး​ကာလ ၉ ​ေမ ၁၈၉၃ အထိ သက်ရှိထင်ရှား​နှင့်​ ​ေနဆဲြဖစ်​ေြကာင်း​ ဝန်မစွတ်ဝန်​ေထာက် ဦး​လတ်၏ ဒိုင်ယာရီအရ သိရှိရပါသည်။

No comments:

Post a Comment